Eerlijk is eerlijk: de voorpret van een vakantie wordt vaak, heel vaak, overschaduwd door die sluimerende last-minute paniek. Heb ik de tickets wel gedownload? Past die favoriete spijkerbroek nog wel in de koffer als ik mijn wandelschoenen ook meeneem? En wacht even, verliep mijn paspoort nou in juni of juli?
Bij Travelzone.nl hebben we door de jaren heen tienduizenden kilometers in de benen zitten. Van snelle stedentrips in Barcelona tot wekenlange kampeersessies in de Ardennen of verre reizen door Zuidoost-Azië. We hebben vluchten gemist, bagage kwijtgeraakt en – helaas – ook weleens bij de douane gestaan met de verkeerde papieren. Die ervaring, of laten we het leergeld noemen, delen we hier. Geen gortdroge lijstjes die je op elke overheidssite vindt, maar echte praktijkkennis over hoe je zonder kleerscheuren (en met al je spullen) op je bestemming aankomt.
Reizen moet tenslotte gaan over ontdekken en ontspannen, niet over stressen in de vertrekhal.
Het papierwerk: Saai, maar dodelijk voor je vakantieplannen
Laten we het meest vervelende gedeelte maar meteen tackelen. Documentatie is typisch zo’n onderwerp waar mensen te makkelijk over denken. “Ik heb toch een paspoort?” is vaak de gedachte. Ja, maar de regels zijn strenger dan je denkt, zeker nu reizen buiten Europa weer de norm is.
Hier gaat het vaak mis:
- De beruchte zes-maanden-regel. Veel landen (denk aan Indonesië, Thailand, maar ook Turkije) eisen dat je paspoort bij aankomst nog minimaal zes maanden geldig is. Ik heb mensen huilend bij de incheckbalie van Schiphol zien staan omdat hun paspoort nog ‘maar’ vier maanden geldig was. Check dit vandaag nog.
- Reis je met een huurauto buiten de EU? Je Nederlandse rijbewijs is goud waard, maar niet overal leesbaar. Een Internationaal Rijbewijs (IRB) koop je voor een paar tientjes bij de ANWB. In landen als Zuid-Afrika of de VS wordt er zelden naar gevraagd, tot je een aanrijding krijgt. Dan is dat papiertje ineens je redding.
- Visa on Arrival is soms een gok. Hoewel het avontuurlijk klinkt om je visum ter plekke te regelen, sta je na een vlucht van 12 uur niet te wachten op een rij van drie uur. Check altijd of er een E-visum optie is. Vaak ben je voor een paar euro extra binnen vijf minuten door de douane.
Een extra tip die mij ooit in Vietnam heeft gered: maak fysieke kopieën van je paspoort en stop die in een ander tasje dan waar je echte paspoort zit. Als je je paspoort verliest, maakt een papieren kopie het proces bij de ambassade om een nooddocument te krijgen duizend keer sneller dan wanneer je met lege handen aankomt.
Gezondheid en Verzekeringen: Lees de kleine lettertjes
Niemand wil denken aan ziekenhuizen als ze een zonvakantie boeken, maar het verschil tussen een goede reisverzekering en ‘ik dacht dat ik verzekerd was’ kan je duizenden euro’s kosten. Een klassieke fout is vertrouwen op je basiszorgverzekering. Die vergoedt in het buitenland vaak alleen het ‘Nederlandse tarief’.
Stel je breekt een been in de VS of Zwitserland. De zorgkosten liggen daar veel hoger dan hier. Zonder aanvullende reisverzekering met dekking voor geneeskundige kosten mag je het verschil zelf pinnen. En geloof me, dat zijn bedragen waar je een nieuwe auto van koopt.
Kijk ook kritisch naar je werelddekking. Veel doorlopende reisverzekeringen staan standaard op ‘Europa-dekking’. Ga je een dagje naar Marokko of Turkije? Check of dat onder Europa valt in de polisvoorwaarden. Soms wel, vaak niet.
De EHIC-kaart
Stop die blauwe Europese Zorgpas (EHIC) in je portemonnee. Hiermee krijg je in EU-landen toegang tot staatszorg zonder dat je direct de hoofdprijs hoeft voor te schieten. Het is gratis aan te vragen bij je zorgverzekeraar, dus er is geen excuus om hem niet te hebben.
Slim Inpakken: De kunst van weglaten
Inpakken is psychologie. We pakken in voor ‘wat als’-scenario’s die nooit gebeuren. “Wat als ik uitgenodigd word voor een chic gala?” Nee, dat gebeurt niet op de camping in Frankrijk. Laat die smoking thuis.
Mijn persoonlijke strategie is geëvolueerd van ‘proppen en hopen’ naar een militair systeem met packing cubes. Als je ze nog niet gebruikt: koop ze. Het zijn ritszakjes waarmee je kleding per categorie sorteert. T-shirts bij t-shirts, sokken bij sokken. Je koffer ontploft niet meer zodra je één paar sokken zoekt, en je kunt veel meer lucht uit je kleding persen.
Wat betreft vloeistoffen en handbagage:
- De 100ml regel geldt nog steeds op veel plekken, ondanks nieuwe scanners. Neem geen risico. Koop navulbare siliconen flesjes. Die van de drogist zijn vaak hard plastic en barsten open door de luchtdruk in het vliegtuig. Siliconen geven mee.
- Powerbanks moeten in je handbagage. Als je deze in je ruimbagage stopt en ze worden ontdekt op de scanner, wordt je koffer opengemaakt en de powerbank verwijderd (soms zonder briefje). Dan sta je op je bestemming met een lege telefoon.
- Stop een setje ‘noodkleding’ in je handbagage. Ondergoed, sokken, t-shirt. Koffers raken kwijt, of komen een dag later. Niets voelt viezer dan twee dagen in dezelfde kleren lopen na een lange reis.
Een specifiek ding dat ik altijd meeneem, ongeacht de bestemming: een universele gootsteenstop. Klinkt maf, maar in veel hotels of hostels sluit de wastafel niet goed af. Wil je even snel een shirtje wassen met de hand? Dan is zo’n plat rubberen ding van twee euro goud waard.
Geldzaken: Laat je niet tillen door de wisselkoers
Geld is veranderd. Tien jaar geleden liepen we rond met
Dynamic Currency Conversion (DCC)
Dit is de grootste scam in de reiswereld. Je staat in Londen, je pint je lunch en het apparaat vraagt: “Wilt u afrekenen in GBP of EUR?”
Je instinct zegt: Euro, want dat ken ik. Fout.
Kies altijd de lokale valuta (in dit geval GBP). Als je voor Euro kiest, bepaalt de lokale bank of de winkeleigenaar de wisselkoers, en die is altijd dramatisch slecht. Soms betaal je tot wel 5% extra. Laat jouw eigen bank de conversie doen, dat is bijna altijd goedkoper.
Cash is (soms nog) King
In Nederland pinnen we een pakje kauwgom, maar in Duitsland of Japan wordt je vaak nog raar aangekeken als je geen contant geld hebt. Zorg dat je altijd een ‘noodvoorraadje’ cash bij je hebt, verspreid over je bagage. Stop vijftig euro in een oud medicijndoosje, of onder de zool van een schoen in je koffer. Mocht je portemonnee gerold worden, dan heb je in ieder geval geld voor een taxi naar de ambassade of het politiebureau.
Nog een tip voor wie vaak buiten de Eurozone reist: kijk naar kaarten als Revolut of Wise. De wisselkoersen zijn vaak ‘interbancair’ (oftewel: de echte koers zonder opslag) en je kunt in de app direct je pas blokkeren als je hem kwijtraakt. Veel traditionele banken rekenen nog steeds een opslag per transactie buitenland.
Tech en Apps die je leven redden
Je smartphone is je ticket, je kaart en je vertaler. Maar wat als je geen bereik hebt? Tijdens stedentrips in Europa is je 4G/5G bundel vaak geldig, maar daarbuiten ben je overgeleverd aan gammele wifi.
- Download offline kaarten in Google Maps of Maps.me. Je kunt hele regio’s downloaden zodat je kunt navigeren zonder dataverbinding. Vooral handig als je net aankomt en de weg naar je hotel zoekt.
- Gebruik een VPN als je inlogt op openbare wifi in hotels of vliegvelden. Je bankzaken checken op een onbeveiligd netwerk is vragen om problemen. Een simpele VPN-app versleutelt je data.
- De stekker-situatie. Ja, de wereldstekker is een open deur. Maar neem ook een simpele stekkerdoos (een ‘verdeelblok’) mee als je met je gezin reist. Eén wereldstekker in de muur, verdeelblok erin, en je kunt drie telefoons en twee camera’s tegelijk opladen. Je maakt niet overal vrienden met die constructie in chique hotels, maar praktisch is het wel.
Wintersporters opgelet
Voor de liefhebbers van wintersport is de voorbereiding net even anders. Het gaat hier niet om zonnebrand (hoewel, die ook!), maar om materiaal. Huur je ter plekke of sleep je alles mee?
Mijn advies na jaren in de sneeuw: investeer in eigen schoenen, huur de ski’s. Skischoenen vormen zich naar je voet. Huurschoenen zijn gevormd naar de honderd mensen voor je, en dat is zelden comfortabel. Ski’s daarentegen ontwikkelen zich elk jaar; door te huren ski je altijd op het nieuwste materiaal dat perfect gewaxt en geslepen is. Scheelt ook een hoop gedoe met dakkoffers.
Zorg daarnaast dat je auto winterklaar is. In Duitsland en Oostenrijk zijn winterbanden verplicht bij winterse omstandigheden. En vergeet je vignetten niet. Er is niets zo zuur als een boete van 120 euro omdat je vergeten bent een sticker van een tientje op je voorruit te plakken.
Tot slot: Laat het los
Je kunt alles tot in de puntjes plannen met onze checklists en reistips, maar er gaat altijd iets mis. Een vertraagde trein, een hotelkamer die naar rook ruikt, of een regenbui op de dag dat je naar het strand wilde. Het hoort erbij.
De beste reisherinneringen ontstaan vaak op de momenten dat het plan in duigen viel. Die keer dat we de bus misten en moesten liften met een lokale boer, is een beter verhaal geworden dan die keer dat alles stipt op tijd liep. Bereid je goed voor op de grote lijnen (paspoort, geld, verzekering), maar laat ruimte voor improvisatie in de details. Goede reis!