Je hebt de knoop doorgehakt. Dit jaar geen camping aan het Gardameer en geen all-inclusive in Turkije. Nee, je gaat ver. Echt ver. Misschien droom je al jaren van de Route 66, staat badderen met olifanten in Thailand op je bucketlist of wil je met een camper door Nieuw-Zeeland trekken. Spannend? Absoluut. Maar eerlijk is eerlijk: zodra je begint met plannen, komt er een bak informatie op je af waar je u tegen zegt.
Ik herinner me mijn eerste soloreis naar Azië nog als de dag van gisteren. Ik had een Lonely Planet (toen nog zo’n dikke pil), een ticket en een flinke dosis naïviteit. Resultaat? Ik sleepte me een breuk aan veel te veel bagage, stond op verkeerde vliegvelden en blies mijn halve budget er in de eerste week doorheen. Zonde, en nergens voor nodig.
Een verre rondreis vraagt om een andere aanpak dan een stedentripje Berlijn. Het gaat niet om elk minuutje dichttimmeren – sterker nog, doe dat alsjeblieft niet – maar om de grote lijnen helder hebben zodat je ter plekke niet voor verrassingen komt te staan die je vakantieplezier vergallen. Hier is de ongefilterde realiteit van wat je moet regelen, en waar de meeste mensen (inclusief ikzelf, destijds) de mist in gaan.
Stap 1: Het budget (en de verborgen valkuilen)
Het begint vaak met een idee: “Ik heb 3000 euro, daar kan ik vast wel drie weken van naar Japan.” Misschien. Maar waarschijnlijk niet zoals je hoopt. Het probleem met budgetteren voor verre reizen is dat we vaak alleen kijken naar de ‘Grote Drie’: vlucht, verblijf en huurauto/vervoer.
Maar je portemonnee gaat pas echt pijn lijden door de sluipmoordenaars:
- Vaccinaties zijn in Nederland schreeuwend duur als je geen aanvullende verzekering hebt. Voor een pakketje ‘DTP, Hepatitus A en Buiktyfus’ ben je bij de GGD of een reisdokter zo 150 tot 200 euro verder per persoon.
- De kosten ter plaatse verschillen gigantisch. In Vietnam eet je koninklijk voor 5 euro, in Costa Rica of Amerika betaal je voor een simpele lunch al snel 15 tot 20 euro.
- Entreegelden tikken aan. Wil je Machu Picchu zien? Of de nationale parken in de VS? Dat zijn geen tientjes meer, dat gaat richting de honderden euro’s als je gidsen en verplichte transporten meerekent.
- Vergeet de “oeps”-buffer niet. Je gaat een keer een trein missen, je wordt een keer afgezet door een taxichauffeur, of je tas scheurt. Reken altijd 10-15% bovenop je budget voor onvoorziene onzin.
Timing is alles (en nee, niet alleen vanwege de regen)
We zijn in Nederland gewend aan vier seizoenen, maar rond de evenaar werkt dat net even anders. “Winter” in Zuid-Afrika is heel iets anders dan winter hier. En het regenseizoen in Azië? Dat betekent niet altijd de hele dag regen. In Thailand kan het betekenen: elke dag om 16:00 uur een stevige bui van een uur, en verder stralend weer. Prima te doen.
Waar je écht op moet letten is het volgende:
Kijk naar lokale feestdagen. Chinees Nieuwjaar legt half Azië plat; prijzen verdrievoudigen en hotels zitten vol. De Ramadan kan in landen als Marokko of Indonesië invloed hebben op wanneer restaurants open zijn. En probeer de Golden Week in Japan te vermijden tenzij je van filerijden en mensenmassa’s houdt.
Mijn persoonlijke favoriet is reizen in het ‘shoulder season’. Dat is de periode net tussen het hoog- en laagseizoen in. In Namibië is dat bijvoorbeeld mei of november. Het weer is vaak prima, maar de prijzen voor lodges liggen soms wel 30% lager dan in juli of augustus. Bovendien sta je niet met vijftien andere jeeps naar dezelfde leeuw te kijken.
De route: De kunst van het weglaten
Dit is de fout die 90% van de beginnende ver-reizigers maakt: FOMO (Fear Of Missing Out). Je vliegt 12 uur, dus je wilt ALLES zien. Het resultaat is een reisschema dat eruitziet als een militaire operatie:
Dag 1: Aankomst. Dag 2: Tempel A. Dag 3: Reisdag (6 uur bus). Dag 4: Strand. Dag 5: Reisdag (vliegen). Dag 6: Jungle trekking.
Doe het niet. Je komt gebroken terug en je hebt alleen de binnenkant van bussen en treinen gezien. Een rondreis is vermoeiend. Het klimaat is anders, het eten valt misschien verkeerd, het verkeer is chaotisch. Je hebt verwerkingstijd nodig.
Ik hanteer inmiddels een simpele regel: minimaal drie nachten per locatie. Dit geeft je één dag om aan te komen en te acclimatiseren, en één volle dag om dingen te doen zonder op de klok te kijken. Wil je drie weken weg? Kies dan maximaal 5 of 6 stops. Liever één regio echt goed zien, dan een heel land half.
Papierwerk en gezondheid: Saai maar noodzakelijk
Oké, dit is het droge stukje, maar wel het stukje dat bepaalt of je überhaupt het vliegtuig in mag. De regels veranderen continu, dus blindvaren op een forum post van drie jaar geleden is Russisch roulette spelen met je vakantie.
- Je paspoort moet vaak nog zes maanden geldig zijn na terugkomst. Veel mensen checken dit pas een week van tevoren. Als je dan nog moet verlengen bij de gemeente, betaal je de hoofdprijs voor een spoedprocedure.
- Visums zijn tegenwoordig vaak digitaal (e-Visa), maar vergis je niet in de verwerkingstijd. Voor India of de VS (ESTA) gaat het meestal snel, maar sommige landen doen er weken over of vragen bizar specifieke documenten. Check dit zodra je je ticket boekt.
- Internationaal rijbewijs. Buiten de EU is je roze pasje lang niet altijd voldoende. In Azië wordt er vaak op gecontroleerd als je een scooter huurt. Geen internationaal rijbewijs? Dan dekt je verzekering eventuele schade vaak ook niet. Gewoon even halen bij de ANWB.
- Bankpassen staan standaard vaak op ‘Europa-dekking’ om fraude te voorkomen. Log in op je bank-app en zet hem op ‘Wereld’. Sta je daar in Lima bij de pinautomaat zonder flappen. Heb ik meegemaakt, geen aanrader.
Cash vs. Kaart
Over geld gesproken: vertrouw niet alleen op je Maestro pinpas. In de VS en delen van Azië en Zuid-Amerika kun je er soms helemaal niets mee. Een creditcard is essentieel, vooral voor borg van hotels of huurauto’s (zonder creditcard op naam van de hoofdbestuurder krijg je de auto simpelweg niet mee). Overweeg ook moderne opties zoals Wise of Revolut; die schelen aanzienlijk in de wisselkoersopslag vergeleken met de traditionele banken.
Zelf boeken of via een organisatie?
Vroeger ging je naar het reisbureau op de hoek en kreeg je een dikke gids mee. Nu kun je alles zelf doen via Booking, Skyscanner en Airbnb. Wat is wijsheid?
Als je alles zelf boekt, heb je maximale vrijheid en ben je vaak goedkoper uit. Maar – en dit is een grote maar – jij bent zelf de reisleider. Vlucht geannuleerd? Jij hangt uren aan de lijn met de airline. Hotel overboekt? Jouw probleem om 23:00 uur ’s avonds.
Het voordeel van een reisorganisatie (of een ‘bouwsteen’-specialist) is zekerheid. Zeker bij complexe reizen of landen waar de infrastructuur rammelt, is het fijn als er ergens een lokaal contactpersoon is die je kunt bellen als de bus niet komt opdagen. Bovendien vallen Nederlandse organisaties vaak onder de SGR en ANVR. Gaat de toko failliet, dan ben jij je geld niet kwijt. Boek je losse tickets bij een vage buitenlandse broker? Succes ermee.
Bagage: Less is more (echt waar)
Je gaat die vijf paar schoenen niet dragen. Die nette broek voor “als we chique uit eten gaan”? Blijft onderin je tas zitten. Op een rondreis sleep je je bagage vaker dan je denkt: van de band, de bus in, de taxi uit, drie trappen op in dat leuke maar liftloze hotelletje, en weer terug.
Investeer in goede spullen in plaats van veel spullen. Merino wol is bijvoorbeeld een zegen voor reizigers. Het stinkt niet (zelfs niet na drie dagen dragen in de hitte), droogt snel en ademt. Eén goed merino shirt is meer waard dan vijf katoenen t-shirts die na één keer zweten muf ruiken.
En vergeet de elektronica niet. Een wereldstekker is logisch, maar neem ook een powerbank mee met flinke capaciteit (minimaal 10.000 mAh). Tijdens lange busritten of stroomuitval (hallo Nepal) is je telefoon je lifeline voor kaarten, vertaalapps en vermaak.
De mentale voorbereiding
Het klinkt misschien zweverig, maar bereid je voor op de cultuurschok. Dingen gaan niet zoals in Nederland. De bus vertrekt wanneer hij vol is, niet wanneer het schema zegt dat hij vertrekt. Mensen dringen voor, of komen juist extreem dicht in je persoonlijke ruimte staan. Het eten is anders, de geuren zijn intenser en de hygiëne is… tja, variabel.
De mooiste momenten tijdens een verre rondreis ontstaan vaak wanneer je de controle loslaat. Die keer dat we met een lekke band stonden in Marokko en thee kregen van een lokale boer terwijl we wachtten, is me meer bijgebleven dan het zoveelste museum. Flexibiliteit is misschien wel het belangrijkste wat je in je koffer moet stoppen.
Dus: plan die route, check je vaccinaties en regel je visum. Maar laat genoeg ruimte over voor het toeval. Want juist daar begint het echte avontuur.