Laat me raden: je zit met je handen in het haar naar vliegtickets te staren, of je probeert wanhopig de kofferbak van de auto mentaal in te delen terwijl de kinderen op de achtergrond de tent afbreken. Reizen met kinderen, of het nu een weekendje Ardennen is of drie weken Thailand, wordt vaak verkocht als een magische ervaring. En dat is het ook. Soms. Tussen de driftbuien, de spuitluiers op 10 kilometer hoogte en de zoektocht naar dat ene specifieke merk appelsap door.
Bij Travelzone hebben we flink wat kilometers gemaakt met kroost op de achterbank. Van baby’s die alleen slapen bij 130 km/u tot tieners die wifi als primaire levensbehoefte zien. Vergeet de gelikte Instagram-plaatjes waar iedereen lachend in beige linnen kleding over een strand rent. Hier is de rauwe, eerlijke handleiding om je gezinsvakantie niet alleen te overleven, maar er stiekem ook nog van te genieten.
Het begint allemaal met verwachtingsmanagement (en niet liegen tegen jezelf)
De grootste fout die we keer op keer zien? Ouders die proberen hun ‘oude’ vakantiestijl in een nieuw jasje te proppen. Als je vroeger drie musea per dag deed in Florence en daarna tot laat in een wijnbar hing, gaat dat nu gewoon niet gebeuren. Punt. Hoe eerder je dat accepteert, hoe gezelliger het wordt.
Met kinderen schakel je terug naar de laagste versnelling. Eén activiteit per dag is vaak al ambitieus genoeg. Is iedereen aangekleed, gevoed en voor 11:00 uur de deur uit? Dat is een overwinning. Hebben jullie die ene ruïne gezien? Top. Lukt het niet omdat de jongste een meltdown heeft omdat zijn sok ‘raar’ zit? Dan is het tijd voor het zwembad. Flexibiliteit is je beste vriend, en een strak schema is je vijand.
De reis ernaartoe: Overlevingsstrategieën
Of je nu de Route du Soleil pakt of in een Boeing stapt, de reis zelf is vaak het grootste struikelblok. Hier gaat het vaak mis omdat we te optimistisch zijn over de aandachtsspanne van een kind.
Met de auto
Vergeet die regel van “we rijden in één stuk door”. Dat werkt misschien als je met z’n tweeën bent en liters koffie drinkt, maar kinderen hebben beweging nodig. Ik stop zelf liever elke 2,5 uur bij een plek waar ze even kunnen rennen – en dan bedoel ik niet zo’n troosteloze parkeerplaats langs de snelweg, maar even een dorpje in of een picknickplek in het bos net van de route af. Kost dat tijd? Ja. Scheelt het gezeur? Enorm.
- Zorg voor een “verboden tas” voorin. Hierin zitten speeltjes of snacks die ze nog nooit gezien hebben. Als de sfeer achterin grimmig wordt (meestal rond uur 4), tover je iets nieuws tevoorschijn. Werkt als een tierelier.
- De audioboeken-truc is goud waard. Luisterboeken werken vaak kalmerender dan filmpjes. Kinderen staren naar buiten terwijl ze naar Harry Potter of Pluk van de Petteflet luisteren, en ze worden er veel minder wagenziek van dan van een scherm.
- Minder suiker, meer eiwitten. Als je ze volpropt met snoep tijdens de rit, krijg je die onvermijdelijke suikercrash. Noten, kaasblokjes, worstjes (als ze niet te vet zijn) zorgen voor een stabieler humeur.
Vliegen met de kleintjes
Vliegtuigen zijn in feite bussen met vleugels waar je niet uit kunt stappen. De druk op de oren tijdens het stijgen en landen is voor baby’s en peuters vaak een bron van pijn (en dus gekrijs). Zorg dat je iets te drinken of te eten achter de hand hebt voor precies die momenten. Slikken helpt tegen de oorpijn.
En laten we eerlijk zijn over schermen: in het vliegtuig tellen de regels niet. Wil je kind vier uur lang naar Bluey kijken? Prima. Geef jezelf alsjeblieft geen schuldgevoel. Het doel is aankomen zonder dat je medepassagiers een petitie tegen je starten. Download wel alles thuis, want vliegtuig-wifi is een mythe en bufferen op 10.000 voet is vragen om problemen.
Accommodatie: Waar moet je écht op letten?
Op sites als Booking of Airbnb vink je al snel “gezinsvriendelijk” aan, maar wat betekent dat nou eigenlijk? Een kinderstoel in de hoek maakt een plek niet direct geschikt. Uit ervaring kan ik zeggen dat een paar faciliteiten het verschil maken tussen een relaxte vakantie en pure chaos.
De wasmachine is heilig.
Ik ga nergens meer heen langer dan vijf dagen zonder toegang tot een wasmachine. Kinderen zijn magneten voor vlekken. IJs, modder, spaghetti, dingen waarvan je niet eens weet wat het is. Als je geen wasmachine hebt, moet je inpakken als een sherpa. Met een wasmachine kun je de helft van de kleding thuislaten. Dat scheelt sjouwen en kofferruimte.
Aparte slaapplekken (of in ieder geval een balkon).
Eén hotelkamer met z’n vieren klinkt gezellig, maar in de praktijk betekent het dat als de kinderen om 19:30 uur gaan slapen, jij en je partner in het donker op bed moeten fluisteren en naar een schermpje turen met oordopjes in. Zoek accommodaties met een apart woongedeelte of op zijn minst een balkon waar je nog even een wijntje kunt drinken terwijl binnen de kinderen ronken.
Locatie is alles, maar anders dan je denkt.
Vroeger wilde je midden in het bruisende centrum zitten. Met kinderen wil je vooral *dichtbij* dingen zijn, zonder in de herrie te zitten. Kun je lopend naar een supermarkt? Is er een speeltuin op kruipafstand? Moet je elke keer de auto in om een ijsje te halen, dan wordt dat snel vermoeiend.
Inpakken: Vergeet de standaard lijstjes
Je weet zelf wel dat je ondergoed en tandenborstels mee moet nemen. Laten we het hebben over de dingen die je vakantie redden als het even tegenzit.
- Duct tape. Ja, echt. Om dat stopcontact af te plakken dat net even te aantrekkelijk is voor grijpgrage vingertjes, om een kapotte kinderwagen provisorisch te fixen, of om een gordijn vast te plakken dat net die ene straal ochtendzon doorlaat om 05:00 uur.
- De medische tas moet serieus zijn. Niet alleen pleisters. Denk aan ORS (uitdroging bij kinderen gaat eng snel in warme landen), zetpillen, thermometer en iets tegen insectenbeten. In het buitenland heten medicijnen vaak anders of zijn ze alleen op recept verkrijgbaar. Dat wil je niet uitzoeken om 03:00 uur ’s nachts met een koortsig kind.
- Een universele gootsteenstop. Klinkt suf, maar veel hotels of appartementen hebben alleen een douche. Met een universele stop ( zo’n plat rubber ding) tover je de douchebak of zelfs de gootsteen om tot een badje.
- Packing cubes. Ik kan niet vaak genoeg benadrukken hoe fijn dit is. Ieder gezinslid een eigen kleur. Je trekt de cube uit de koffer, gooit hem in de kast, en je bent klaar. Geen ontplofte koffer waar je drie dagen in moet graven naar dat ene zwembroekje.
Het ritme: Loslaten of vasthouden?
Thuis draait alles om structuur. Bedtijd is heilig. Maar op vakantie? Daar verschillen de meningen over, maar mijn advies is: schuif mee met de zon. In landen als Spanje of Italië komt het leven pas laat op gang. Restaurants gaan vaak pas open als Nederlandse kinderen normaal gesproken al in hun tweede remslaap zitten.
Probeer een siësta in te voeren. Of noem het “rusttijd” als ze te oud zijn voor dutjes. Tussen 14:00 en 16:00 uur even uit de zon, gordijnen dicht, even lezen of Ipad kijken. Hierdoor kunnen ze ’s avonds langer opblijven en kun je wel gezellig met z’n allen uit eten zonder dat er eentje met zijn gezicht in de pasta in slaap valt. Het duurt meestal een dag of twee voor ze in dit ritme zitten, maar daarna is het heerlijk.
Geldzaken: De onzichtbare kostenposten
Budgetteren voor een gezinsvakantie is een kunst. Vlucht en verblijf zijn makkelijk in te schatten. Maar het zijn de kleine dingen die je portemonnee leegtrekken. IJsjes. Oh man, de ijsjes. Tegenwoordig betaal je op een beetje A-locatie rustig 3 euro per bolletje. Met twee kinderen, twee keer per dag, tikt dat bizar hard aan.
En dan de entreekaartjes. In veel steden zijn musea gratis voor kinderen tot een bepaalde leeftijd, maar pretparken of dierentuinen rekenen vanaf 3 of 4 jaar vaak al bijna de volle mep. Check dit van tevoren online. Vaak zijn familietickets online goedkoper dan aan de kassa.
Een tip die mij honderden euro’s heeft bespaard: lunchen is het nieuwe dineren. In veel Zuid-Europese landen kun je uitgebreid warm lunchen (‘Menu del Dia’) voor een prikkie, terwijl het diner ’s avonds à la carte de hoofdprijs is. Lunch uitgebreid warm, en haal voor ’s avonds lekker vers brood, kaas en olijven bij de lokale supermarkt voor op je eigen terras. Veel relaxter met vermoeide kinderen, en veel goedkoper.
Als het toch misgaat
Ondanks alle voorbereiding gaat er iets gebeuren. Iemand wordt ziek, het appartement valt tegen, of het regent vier dagen achter elkaar aan de Costa del Sol. Adem in, adem uit. Dit zijn de momenten die later de “weet je nog toen”-verhalen worden.
Zorg dat je je eigen verwachtingen tijdig bijstelt. Is het weer slecht? Ga niet mokken, maar zoek dat foute binnenspeeltuin-paradijs op, ook al haat je die plekken. Is het eten in het hotel verschrikkelijk? Ga picknicken op de kamer. De kinderen vinden het vaak fantastisch als de regels even overboord gaan.
Uiteindelijk draait een vakantie met kinderen niet om de perfecte culturele ervaring of die ongestoorde uren op een strandbedje. Het is quality time in de puurste, meest chaotische vorm. En als je thuiskomt, ben je waarschijnlijk toe aan vakantie. Maar die lach op dat snoetje bij het zien van de zee? Die maakt die hele volksverhuizing meer dan waard.