Vroeger was Interrailen iets dat je deed net na je eindexamen. Met een veel te zware rugzak, een papieren ticket dat je absoluut niet mocht verliezen en een budget van drie tientjes per dag richting Oost-Europa. Dat beeld heerst nog steeds bij veel mensen, maar de realiteit in 2024 is compleet anders. Treinreizen is ‘hot’, comfortabeler dan ooit en – laten we eerlijk zijn – vaak een verademing vergeleken met de chaos op Schiphol tijdens het hoogseizoen.
Bij Travelzone.nl merken we dat de vraag naar duurzame alternatieven voor vliegen explodeert. Maar duurzaamheid is vaak niet eens de hoofdreden. Het is de vrijheid. Geen riemen af, geen vloeistoffen in zakjes van 100ml, en gewoon beenruimte waar je u tegen zegt. In dit artikel duiken we in de wereld van Interrail, maar dan op de manier zoals het echt werkt: met de geweldige voordelen, maar ook de frustraties over reserveringen en vertragingen waar niemand je over vertelt.
Waarom zou je jezelf dat aandoen (of juist niet)?
Laten we de olifant in de kamer maar meteen benoemen: met het vliegtuig ben je er toch veel sneller? Op papier wel. Als je puur kijkt naar ‘air time’ van Amsterdam naar Barcelona, wint Vueling het van de trein. Maar reken even mee.
Je moet twee uur van tevoren op Schiphol zijn. De rit daarheen kost tijd. Bij aankomst sta je op een vliegveld ver buiten de stad, wacht je op bagage en moet je nog naar het centrum pendelen. De trein zet je af in hartje stad. Stap uit op Gare de Lyon in Parijs of Berlin Hauptbahnhof en je staat midden in het leven. Geen gedoe met transits.
Daarnaast is de CO2-impact simpelweg gigantisch verschillend. Een retourtje Londen met de trein stoot ongeveer 90% minder uit dan met het vliegtuig. Voor velen voelt dat abstract, maar het idee dat je reis niet bijdraagt aan de opwarming van de aarde geeft toch een lekkerder gevoel als je aan je eerste Franse wijntje zit.
Hoe werkt die Interrail Pas nu eigenlijk?
Vergeet het papieren boekje waar je met pen je reis in moest krabbelen (hoewel ze die nostalgische optie nog wel hebben). Tegenwoordig gaat alles via de Rail Planner App. Je koopt een digitale pas en activeert je reisdagen op je telefoon.
Er zijn in de basis twee smaken waar je uit kiest:
- De Global Pass is de klassieker. Hiermee kun je in 33 landen reizen. Je hebt varianten waarbij je bijvoorbeeld “7 dagen reist binnen 1 maand”. Dit is ideaal als je ergens een paar dagen wilt blijven hangen.
- De One Country Pass spreekt voor zich. Wil je drie weken door Italië toeren? Dan is dit vaak goedkoper dan de Global Pass.
De beruchte In- en Outbound regel
Hier gaan veel Nederlanders nat. Je Interrail Global Pass is niet geldig voor onbeperkt reizen in je eigen land. Je krijgt precies twee ritten in Nederland: één om het land uit te gaan (Outbound) en één om weer terug naar huis te keren (Inbound). Je kunt dus niet je pas gebruiken om even een dagje van Groningen naar Maastricht te gaan voordat je echte vakantie begint. Let hier goed op, want conducteurs zijn hier streng op.
Het grote drama: Stoelreserveringen
Dit is waar het vaak misgaat in de planning. Mensen kopen een pas van een paar honderd euro en denken dat ze overal gratis in kunnen stappen. Was het maar zo’n feest. In veel landen, vooral in Zuid-Europa, is een reservering verplicht en die zit niet bij je pas inbegrepen.
Mijn vuistregels uit de praktijk:
- Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Benelux en het Verenigd Koninkrijk zijn trein-hemel. Reserveren is hier meestal optioneel. Je stapt gewoon in. Is het druk? Dan sta je even of zoek je een plekje in de restauratiewagon.
- Frankrijk (TGV), Italië (Frecce), en Spanje (AVE) zijn lastig. Hier zijn reserveringen verplicht en de kosten lopen op. Een ritje met de TGV kost je zo 10 tot 20 euro extra per persoon. Reis je met de Eurostar (voorheen Thalys) naar Parijs? Reken op €30+ aan toeslag, en die plekken zijn weken van tevoren uitverkocht.
- De nachttrein is een categorie apart. Wil je een bed? Dan moet je maanden vooruit boeken en flink bijbetalen. Een zitplaats is goedkoop, maar geloof me: na één nacht rechtop slapen in een coupe met vijf anderen ben je genezen.
Pro-tip van Travelzone: Gebruik de filter “Geen reservering nodig” in de Rail Planner App als je tijd hebt. Het systeem stuurt je dan via regionale treinen. Van Amsterdam naar Parijs duurt dan ineens 7 uur in plaats van 3,5, maar het kost je niets extra’s en je ziet veel meer van het landschap.
Routes die de moeite waard zijn
Je kunt kriskras door Europa, maar sommige lijnen zijn simpelweg legendarisch. Hier zijn een paar favorieten die we zelf hebben getest.
1. De Bernina Express route (maar dan goedkoop)
De officiële Bernina Express in Zwitserland kost goud geld aan reserveringen en panoramarijtuigen. Maar wat weinig mensen weten: de regionale trein van Chur naar Tirano rijdt over exact hetzelfde spoor. Zelfde waanzinnige uitzicht over gletsjers en viaducten, zelfde UNESCO werelderfgoed route, maar dan inclusief in je Interrail pas en zonder reserveringskosten. Het enige verschil is dat de ramen open kunnen – wat eigenlijk een voordeel is voor je foto’s (geen weerspiegeling).
2. De Centraal-Europa hop
Berlijn – Praag – Wenen – Boedapest. Dit is de ‘Golden Track’ voor treinreizigers. De afstanden zijn perfect (steeds zo’n 4 uur reizen), de treinen hebben vaak nog echte restauratierijtuigen met fatsoenlijk eten (vooral de Tsjechische spoorwegen serveren prima goulash en bier van de tap), en de steden zijn fantastisch. Bovendien is reserveren op deze trajecten zelden verplicht.
3. De Nachttrein naar Italië
Sinds kort rijdt de TUI Ski Express en steeds meer Nightjets richting de Alpen. Stap ’s avonds in Utrecht of Amsterdam op, en wordt wakker in Innsbruck of Verona. Vanuit Verona zit je zo in Venetië of aan het Gardameer. Het bespaart je een hotelovernachting en twee vermoeiende reisdagen.
Bagage: Rugzak of rolkoffer?
Als doorgewinterde reizigers kunnen we hier kort over zijn: dat hangt af van je bestemming, maar wees kritisch. Een koffer van 20kg is prima zolang er roltrappen en liften zijn.
Maar de realiteit van Europese stations is weerbarstig. In Duitsland is de lift kapot (“Außer Betrieb” is een tekst die je vaak gaat zien), in Italië moet je via een smalle trap een tunnel door, en in die leuke Portugese stadjes bestaan de straten uit kinderkopjes waar je wieltjes op stuklopen. Een goede travel-backpack geeft je wendbaarheid. Moet je rennen voor een overstap van 4 minuten omdat je trein vertraging had? Met een rugzak haal je dat. Met een zware koffer is die kans nihil.
Kostenplaatje: Is het goedkoper dan vliegen?
Dit is het eerlijke antwoord: niet altijd. Als je puur naar de kale ticketprijs kijkt, kan een budgetvlucht van Transavia of Ryanair goedkoper zijn dan een Interrail pas plus reserveringen. Zeker als je vroeg boekt.
Maar de vergelijking is vaak scheef. Bij de trein heb je geen kosten voor ruimbagage (al snel €50 retour bij vliegen). Je bespaart transferkosten van en naar luchthavens. En als je slim plant en nachttreinen gebruikt, bespaar je ook nog eens op hotelovernachtingen.
Daarnaast geeft Interrail een flexibiliteit die onbetaalbaar is. Vind je het saai in Milaan? Dan pak je de trein naar Como. Is het rotweer in Wenen? Door naar Zagreb. Met vliegtickets zit je vast aan je schema, met de trein ben je de baas over je eigen route.
Praktische tips voor vertrek
Tot slot nog een paar dingen die je reis kunnen maken of breken:
- Neem een powerbank mee. Veel moderne treinen hebben stopcontacten, maar net die ene regionale boemel in Hongarije niet. Je telefoon is je ticket, dus een lege batterij is een probleem.
- Download de offline kaarten in de Rail Planner App. Bereik in tunnels of grengebieden is vaak slecht.
- Vertrouw nooit blind op 5 minuten overstaptijd in Duitsland. De Deutsche Bahn (DB) kampt momenteel met enorme punctualiteitsproblemen. Plan liever 20 minuten speling in, dan heb je tijd voor een koffie en minder stress.
- Eten en drinken aan boord is leuk, maar in de supermarkt inslaan is beter. Een picknick in de trein met stokbrood, kaasjes en olijven terwijl het landschap aan je voorbij trekt, is misschien wel het ultieme vakantiegevoel.
Treinreizen vraagt om een andere mindset. Het gaat niet alleen om zo snel mogelijk van A naar B komen, maar om het onderweg zijn. Als je je daar aan overgeeft, is er geen mooiere manier om Europa te zien.